Wkrótce powstanie Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków. To kolejne narzędzie, które pozwoli na „wychwycenie” gospodarstw domowych, których ogrzewanie może okazać się szkodliwe dla środowiska. Natomiast osoby wymieniające źródła ciepła na bardziej ekologiczne, mogą liczyć na dofinansowania. I to już od wielu lat.
Wymiana źródeł ciepła na ekologiczne, a także przestrzeganie tego, by nie spalać substancji niedozwolonych, to podstawa działań, które ograniczą niską emisję. Dodatkowo osoby zainteresowane stanem powietrza mogą je sprawdzać za pomocą bezpłatnych aplikacji.
Dofinansowania do wymiany źródeł ogrzewania
Mieszkańcy Jaworzna chcą wymieniać piece na bardziej ekologiczne. Z różnego rodzaju dofinansowań mogą korzystać już od ponad 20 lat. Trzy lata temu pisaliśmy o pomocy finansowej udzielanej na ten cel Mieszkańcom naszego miasta. https://www.jaworzno.pl/2019/02/01/dzialania-antysmogowe-w-miescie-trwaja-juz-kilkanascie-lat/
Gdy pod koniec 2020 roku rozpoczęły się zapisy na składanie wniosków w ramach Programu Ograniczenia Niskiej Emisji, już pierwszego dnia telefon dyżurującego urzędnika dzwonił bez przerwy w godzinach przyjmowania połączeń, a lista oczekujących została zapełniona w krótkim czasie. O zapisach telefonicznych i przyjmowaniu wniosków pisaliśmy na początku tego roku https://www.jaworzno.pl/2021/01/08/ekologiczne-ogrzewanie-nabor-wnioskow-zamkniety-trwa-weryfikacja/ . Należy jednak podkreślić, że PONE to niejedyna forma wsparcia Mieszkańców wymieniających ogrzewanie na ekologiczne. Cały czas działa (i jest realizowany przez Gminę) rządowy program „Czyste powietrze”, w ramach którego trwa otwarty nabór wniosków o dofinansowanie do m. in. wymiany starych kotłów węglowych na ekologiczne źródła ciepła, termomodernizację, czy wymianę okien. Nabór wniosków do rządowego programu jest ciągły i niezależny od jaworznickiego PONE. Warto zaznaczyć, że najprawdopodobniej jeszcze w tym roku właściciele domów otrzymają nowy obowiązek – będą musieli zgłosić Gminie, czym ogrzewają budynek. W Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego trwają prace nad Centralną Ewidencją Emisyjności Budynków, która w celu walki ze smogiem będzie zbierać informacje m.in. o źródłach ciepła. Brak deklaracji Mieszkańca będzie skutkował grzywną. Docelowo system przyjmie postać elektronicznego rejestru, obsługiwanego przez aplikację dostępową w wersji mobilnej i webowej. Projekt uzyskał wsparcie z funduszy europejskich w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa i rozłożony jest na lata 2021-2023.
Trwają kontrole
Podczas sezonu grzewczego Straż Miejska prowadzi kontrole, mające na celu sprawdzenie, jakiego paliwa używają mieszkańcy domów. – Funkcjonariusze Straży Miejskiej sprawdzają paleniska kotłów i pieców grzewczych, a także paliwo jakie mieszkańcy używają do ogrzewania swoich domów. Wynika to z zapisów Uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa śląskiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw zwanej potocznie „uchwałą antysmogową”. W wypadku stwierdzenia termicznego przekształcania odpadów co stanowi naruszenie art. 191 Ustawy o odpadach może zostać nałożony mandat karny wynoszący maksimum 500 zł. W przypadku skierowania wniosku o ukaranie do sądu grzywna może wynieść do 5000 zł. W wypadku kiedy funkcjonariusz musi dokonać zebrania materiału dowodowego aby potwierdzić, że doszło do spalania odpadów w piecu paleniskowych pobrana zostaje próbka popiołu paleniskowego do badania w laboratorium. W trakcie kontroli strażnik kontroluje klasę kotła centralnego ogrzewania i jego zgodność z normą PN-EN 303-5:2012 oraz zaświadczenie o jakości energetycznej paliwa jakie jest do niego stosowane – informuje Straż Miejska w Jaworznie. W okresie od września 2020 do końca lutego 2021 przeprowadzono 222 kontrole w trakcie których ujawniono 7 przypadków spalania odpadów. Podczas kontroli nałożono 30 mandatów.
Od momentu wybuchu pandemii działania Straży Miejskiej w zakresie kontroli posesji zostały ograniczone przez zwiększenie działań prowadzonych wspólnie z Policją w celu zapobiegania rozprzestrzeniania się choroby zakaźnej COVID-19 wywołanej wirusem SARS-CoV-2, które wynikają z decyzji Wojewody Śląskiego. Dodatkowo decyzjami Wojewody Śląskiego wydanymi w marcu i październiku 2020 roku kontrole posesji wynikające z Planu działań krótkoterminowych określonych w „Programie ochrony powietrza dla województwa śląskiego” zostały ograniczone do niezbędnego minimum. Aktualnie Straż Miejska w Jaworznie wykonuje kontrole na zgłoszenie telefoniczne, w związku z pismami od mieszkańców oraz w wypadku ogłoszenia na terenie miasta II lub III poziomu Planu działań krótkoterminowych (tzw. alarmu smogowego). W analogicznym okresie przez ogłoszeniem pandemii od września 2019 do końca lutego 2020 przeprowadzono 597 kontroli w trakcie których ujawniono 6 przypadków spalania odpadów. Podczas kontroli nałożono 44 mandaty i skierowano jeden wniosek o ukaranie do sądu.
Skąd brać informacje o stanie powietrza?
Niedawno na naszym portalu zamieściliśmy artykuł o bezpłatnych aplikacjach, które dostarczają danych na temat stanu powietrza w interesującej nas lokalizacji. Warto mocno podkreślić, że są to narzędzia darmowe, w powstanie i działanie których zaangażowane zostały służby odpowiedzialne za ochronę środowiska, a nie zależne komercyjne podmioty. Więcej o aplikacjach można przeczytać tutaj: https://www.jaworzno.pl/2021/01/28/bezplatne-aplikacje-poinformuja-o-stanie-powietrza-takze-w-jaworznie/ . Na stronie internetowej UM znajduje się odnośnik do informacji o stanie powietrza, a tam przydatne linki, m.in. do bieżących raportów WIOŚ w Katowicach. Jeszcze nie tak dawno w naszym mieście działały czujniki jakości stanu powietrza które Gmina zakupiła od prywatnej firmy, jednak doświadczenia pokazały, że nie były to w pełni wiarygodne źródła informacji. Kupując czujniki gmina zobligowała się do odpłatnej współpracy z firmą Airly. Koszty leżały po stronie gminy, która rocznie płaciła firmie ok. 20 tys. za dostarczenie oprogramowania a także… oddawała jej prawa do własności i przetwarzania danych z czujników oraz publikacji tychże danych w regularnych raportach – na które Gmina już nie miała wpływu. We wspomnianych raportach Jaworzno zostało pokazywane jako jedno z najbardziej zanieczyszczone pyłami zawieszonymi miasto w Europie – przed nami w niechlubnym zestawieniu były miasta Bośni i Hercegowiny oraz Macedonii. Oznaczałoby to, że Jaworzno to nie tylko przoduje w Europie, ale zajmuje pierwsze miejsce w Polsce pod względem „zakopcenia”! Czy tak rzeczywiście jest? Każdy, kto w sezonie grzewczym przebywał w większych miastach lub miejscowościach turystycznych może sobie odpowiedzieć na to pytanie. Zaznaczmy, że w raportach znajdowały się dane z tych miast, które miały podpisaną umowę z firmą Airly. Warunki współpracy z firmą Airly sprawiły, że Gmina zakupując czujniki które miały służyć dobru mieszkańców, płaciła firmie za możliwość robienia miastu negatywnej kampanii sytuującej Jaworzno pośród „najbardziej zanieczyszczonych miast” i to w oparciu o niepełne i niekompletne dane porównawcze. Czy warto płacić za niewiarygodne dane, podczas gdy można korzystać z darmowych aplikacji, które powstały dzięki staraniom wiarygodnych podmiotów? Na to pytanie każdy może sam sobie odpowiedzieć.
