Zbliża się pora przylotu jerzyków
Jerzyk (Apus apus) jest gatunkiem średniego ptaka wędrownego z rodziny jerzykowatych. Zamieszkuje on niemal całą Europę, dużą część Azji oraz północną Afrykę, natomiast zimuje w południowej Afryce. W Polsce występuje na terenie całego kraju - najliczniejsze populacje znajdują się w miastach i innych ludzkich osiedlach, gdzie gniazdują w murowanych budynkach, kominach, wieżach kościelnych. Po zimie ptaki wracają do nas z początkiem maja, zakładają gniazda, lęgną się i odlatują pod koniec sierpnia.
Populacja jerzyka gniazduje w naszym mieście kolonijnie we wgłębieniach murów, otworach w stropodachach, pod dachówkami, w zakamarkach budynków. W Polsce jerzyk Apus apus objęty jest ścisłą ochroną gatunkową, jednak prace ociepleniowe prowadzone w ostatnich latach na budynkach wielokondygnacyjnych wpływają na ograniczenie liczebności jego populacji. W związku ze zbliżającym się okresem przylotu jerzyka należy pamiętać o podstawowych zasadach jego ochrony.
Jerzyki to ptaki często mylone z jaskółkami, z którymi nie są w ogóle spokrewnione. Jerzyki mają jednolicie ciemne ubarwienie (ich jasne podgardle nie jest widoczne z oddali), a w locie często szybują i szybko, głęboko uderzają skrzydłami, nie zginając ich. Nogi jerzyka są specyficznie zbudowane: wszystkie 4 palce skierowane są do przodu. Tak ułożone palce umożliwiają zawisanie na pionowych ścianach, zaś nie pozwalają na siedzenie na gałęzi czy poruszanie się po ziemi.
W przypadku jeśli jerzyk znajdzie się na ziemi, może tylko pełzać. Wbrew rozpowszechnionej opinii, dorosły zdrowy jerzyk jest w stanie wzbić się w powietrze z ziemi, np. z trawnika, natomiast problemy z poderwaniem się do lotu mają tylko ptaki młode, z nie do końca rozwiniętymi skrzydłami.
Większą część życia jerzyk spędza w locie. W powietrzu zbiera pożywienie i materiał na gniazdo, pije krople deszczu, kopuluje i śpi, szybując z wiatrem na dużej wysokości (do 2,5 km). Może pozostawać w locie bez przerwy przez 2 do 3 lat. Ląduje przede wszystkim podczas okresu lęgowego, budując gniazdo i karmiąc pisklęta. Jest jednym z najszybszych ptaków spotykanych w Europie. W Polsce jerzyk (Apus apus) objęty jest ochroną gatunkową ścisłą.
