Pierwsze osadnictwo w Jaworznie datowane jest na okres kultury łużyckiej – wczesne średniowiecze, chociaż pierwsze zapiski o naszym mieście pochodzą z 1229 roku.

O tak wiekowych śladach tworzenia się Jaworzna świadczą niewielkie ilości reliktów archeologicznych, pozostałości po grodzisku na górze Grodzisko. Poznawanie tak odległej historii, to temat bardzo interesujący, szczególnie dla pasjonatów tej dziedziny. Na co dzień nie rozmawiamy o lokalnej historii, dyskutuje się o niej przy okazji różnych uroczystości państwowych, wspomina się ludzi zasłużonych dla miasta. Można sięgnąć również do literatury dostępnej w Miejskiej Bibliotece Publicznej, odwiedzić Muzeum Miasta Jaworzna. Sporym zainteresowaniem cieszą się też spotkania, jakie w każdy pierwszy czwartek miesiąca organizuje w bibliotece znana w Jaworznie historyk, Maria Leś-Runicka. Dotyczą one zagadnień związanych z historią miasta, np. czasami I wojny światowej czy okresu międzywojennego. Ostatnie wykłady poświęciła ona mieszkańcom Jaworzna. Chłopi, nauczyciele, górnicy – grupy społeczne, które tworzyły się na przestrzeni wieków w różnych dzielnicach i miały wpływ na rozwój i charakter miasta. Skąd pochodzili, jakie społeczne pozycje zajmowali, jak żyli, jak zmieniała się topografia miasta  – odpowiedzi na te, i wiele innych pytań, można było już usłyszeć.

Wiele jednak pozostaje bez jednoznacznych odpowiedzi. Okazuje się, że stare mapy skrywają wiele tajemnic i są cennym źródłem wiedzy. Właśnie stare mapy Jaworzna i okolic wziął pod lupę Piotr Burczy, geograf z Muzeum Miasta Jaworzna. Badając mapy pochodzące nawet z XVI wieku, przedstawił, jak zmieniała się topografia miasta, jakie tworzyły się albo zmieniały nazwy dzielnic, o istnieniu których wie niewielu jaworznian. Takie prelekcje odbyły się w Klubie Kasztan i były skierowane do młodzieży ze Szkoły Podstawowej nr 19.  – Oprócz udokumentowanej na starych arkuszach przestrzeni geograficznej naszego miasta – a zaszło w niej wiele zmian – chciałem zaprezentować młodzieży ideę mapy jako swego rodzaju abstrakcyjnego przedstawienia otaczającej nas rzeczywistości – wyjaśnia Piotr Burczy. Muzeum ma w swoich zbiorach m.in. mapy z połowy XIX wieku stworzone dla całego terenu Galicji Zachodniej oraz plany zakładów górniczych. Można z nich odczytać, że dworzec w Szczakowej sięgał do Pustyni Błędowskiej, a dzisiejsza Stara Huta nazwana była wtedy Nową Wieliczką. Z map dowiadujemy się również, iż istniały w Jaworznie miejsca o nazwach: Baran, Anioł Stróż, Jankowe Górki (okolice Wilkoszyna).

Ciekawe czy zachowały się inne mapy mogące przybliżyć historię naszego miasta. Może są w rękach prywatnych, albo w różnych archiwach? – Szukamy map i planów z końca XVIII w., dobrze by było, aby to były okolice Rynku, bo w tamtym miejscu zachodziło dużo zmian  – mówi Piotr Burczy, który próbuje też odpowiedzieć na pytanie, czy w Jaworznie stał zamek. Góra Grodzisko swoją nazwę zawdzięcza faktowi, iż w tamtym miejscu był kiedyś gród. Wzgórze zostało zalesione ponad 50 lat temu, dziś pokrywa je gęsty las. A właśnie w tamtym obszarze znajdują się pozostałości grodziska jeszcze sprzed powstania państwa Mieszka I, są widoczne resztki dwóch wałów, które otaczały to grodzisko – Pomysł przeprowadzenia wykładów nasunął mi się podczas wycieczki rowerowej na górę Grodzisko. Postanowiłem przedstawić historię wzniesienia oraz śladów działalności człowieka w jego obrębie, również na podstawie zdjęć lotniczego skaningu laserowego – zdradza geograf. Tajemnica zamku czeka na wyjaśnienie!

PODZIEL SIĘ
Poprzedni artykułMiasto przyjazne rodzinom
Następny artykułZadbaj o kondycję